E H Jones

E H Jones

21 Medi 1883 - 22 Rhagfyr 1942

Roedd Elias Henry Jones yn weinyddwr ac yn awdur.

Fe'i anwyd yn Aberystwyth ar 21 Medi 1883 yn fab hynaf i Syr Henry Jones ac Annie Walker. Addysgwyd ef ym Mhrifysgolion Glasgow a Grenoble, ac hefyd yng ngholeg Balliol, Rhydychen. Wedi cael ei alw i'r Bar, llwyddodd yn yr arholiadau ar gyfer gradd weinyddol Gwasanaeth Gwladol yr India, ac ym 1905 aeth i Bwrma i wasanaethu.

Yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf, ag yntau yn aelod o Fyddin India, gwasanaethodd ym Mesopotamia. Fe'i cymerwyd yn garcharor rhyfel yn dilyn cwymp Kut-el-Amara a bu'n rhaid iddo ef a'i gyd-garcharorion gerdded 700 milltir o Anatolia, Twrci, i'r gwersyll-garchar yn Yozgad – bu farw un o bob saith o'r carcharorion yn ystod y daith. Mae ei hanes yn Yozgad a'i ymdrechion i ddianc wrth iddo ef a chyd-garcharor gymryd arnynt eu bod yn wallgof wedi eu disgrifio yn The Road to En-dor.

Aeth yn ôl i Burma ar ôl y rhyfel ac ymddeolodd ym 1922, ac yntau ar y pryd yn dal swydd Comisiynydd Cyllidol. Daeth i fyw i Fangor, ac am y deng mlynedd nesaf bu ganddo ddiddordeb effro yn y mudiad heddwch rhyngwladol ac mewn addysg yng Nghymru. O 1927 hyd 1933 ef ydoedd golygydd The Welsh Outlook. Ym 1933 penodwyd ef yn gofrestrydd coleg y Brifysgol, Bangor, swydd a ddaliodd hyd ei farw ar 22 Rhagfyr 1942.

Gwybodaeth o Y Bywgraffiadur Arlein Llun a gwybodaeth bellach o The Home Front Museum